Celem PPWR jest ograniczenie ilości odpadów opakowaniowych, zmniejszenie zużycia surowców pierwotnych, zwiększenie poziomu recyklingu oraz wprowadzenie bardziej jednolitych wymagań dla przedsiębiorców stosujących, produkujących, importujących lub wprowadzających opakowania na rynek.

Nowe przepisy mają wspierać gospodarkę o obiegu zamkniętym i zachęcać do projektowania opakowań w taki sposób, aby były łatwiejsze do ponownego użycia, recyklingu lub prawidłowego zagospodarowania po wykorzystaniu.

PPWR może mieć znaczenie dla wielu firm, w szczególności dla przedsiębiorców, którzy pakują produkty, wprowadzają je do obrotu, importują towary, prowadzą sprzedaż internetową, sprzedają produkty za granicę lub korzystają z opakowań jednostkowych, zbiorczych i transportowych.

Opakowania stanowią istotne obciążenie dla środowiska. Do ich produkcji wykorzystywane są duże ilości surowców pierwotnych, w tym tworzyw sztucznych i papieru. Jednocześnie odpady opakowaniowe stanowią znaczną część odpadów komunalnych powstających w Unii Europejskiej.

Problemem pozostaje również rosnący udział opakowań trudnych lub niemożliwych do recyklingu, niska jakość selektywnej zbiórki oraz ograniczenia systemowe związane ze zbieraniem, sortowaniem i przetwarzaniem odpadów opakowaniowych. W praktyce oznacza to, że nawet opakowania technicznie nadające się do recyklingu nie zawsze są faktycznie poddawane recyklingowi.

PPWR ma wspierać przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym i wymusić większą odpowiedzialność za projektowanie, stosowanie oraz zagospodarowanie opakowań.

PPWR obejmuje m.in. wymagania dotyczące:

• minimalizacji opakowań i ograniczania pustej przestrzeni,
• ograniczenia wybranych formatów opakowań,
• opakowań wielokrotnego użytku oraz systemów ponownego napełniania,
• projektowania opakowań nadających się do recyklingu,
• minimalnej zawartości recyklatu w opakowaniach z tworzyw sztucznych,
• opakowań kompostowalnych,
• etykietowania opakowań i pojemników na odpady,
• systemów kaucyjnych,
• poziomów recyklingu,
• rejestracji producentów i obowiązków w ramach EPR / ROP,
• dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności UE.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy powinni sprawdzić, jakie opakowania stosują w działalności, czy spełniają one nowe wymagania oraz czy firma będzie zobowiązana do rejestracji, raportowania, prowadzenia dokumentacji lub dostosowania sposobu oznakowania opakowań.

Najważniejsze daty związane z PPWR:

• 22 stycznia 2025 r. – publikacja PPWR w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,

• 11 lutego 2025 r. – wejście w życie rozporządzenia,

• 12 sierpnia 2026 r. – rozpoczęcie stosowania większości przepisów PPWR,

• 1 stycznia 2030 r. – pełne stosowanie większości wymagań PPWR,

• 1 stycznia 2035 r. – dopuszczenie wyłącznie opakowań nadających się do recyklingu na dużą skalę,

• 1 stycznia 2038 r. – dopuszczenie wyłącznie opakowań spełniających wysokie klasy możliwości recyklingu.

Część terminów może zależeć od przyjęcia aktów wykonawczych, aktów delegowanych, wytycznych oraz dalszych regulacji doprecyzowujących szczegółowe wymagania.

Zakaz PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością

Od 12 sierpnia 2026 r. mają obowiązywać ograniczenia dotyczące wprowadzania do obrotu opakowań do kontaktu z żywnością zawierających substancje PFAS powyżej określonych limitów. Oznacza to konieczność weryfikacji stosowanych materiałów opakowaniowych, szczególnie w branży spożywczej, gastronomicznej i opakowaniowej.

W praktyce firmy powinny sprawdzić, czy stosowane opakowania do kontaktu z żywnością spełniają wymagania wynikające z PPWR oraz czy posiadają odpowiednią dokumentację potwierdzającą zgodność.

PPWR rozwija i ujednolica część wymagań związanych z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta (EPR), które funkcjonują już w państwach członkowskich. Producenci objęci obowiązkami EPR muszą być zarejestrowani w odpowiednich rejestrach krajowych oraz realizować obowiązki sprawozdawcze i finansowe.

Istotne znaczenie ma również definicja producenta, która ma zostać ujednolicona na poziomie Unii Europejskiej. W wielu przypadkach obowiązki mogą dotyczyć podmiotu, który po raz pierwszy udostępnia opakowanie lub produkt w opakowaniu na rynku danego państwa członkowskiego.

Ma to szczególne znaczenie dla firm prowadzących sprzedaż zagraniczną, sprzedaż internetową, sprzedaż przez marketplace oraz wysyłkę produktów do innych krajów UE.

W zależności od pełnionej roli w łańcuchu dostaw określone podmioty będą zobowiązane do wykazania zgodności opakowań z wymaganiami PPWR. Wytwórcy opakowań oraz podmioty zlecające zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania pod własną marką będą musieli wykazać zgodność opakowań z wymaganiami rozporządzenia.

Proces ten może obejmować m.in.:

• przygotowanie dokumentacji technicznej,
• opis opakowania i jego elementów,
• dokumentację projektową,
• wykaz zastosowanych norm lub specyfikacji,
• ocenę minimalizacji opakowania,
• ocenę możliwości recyklingu,
• wyniki badań lub analiz,
• sporządzenie deklaracji zgodności UE.

Deklaracja zgodności powinna odnosić się do całej jednostki opakowaniowej, np. butelki, zamknięcia i etykiety łącznie. W przypadku produktów objętych innymi przepisami unijnymi możliwe może być przygotowanie jednej wspólnej dokumentacji zgodności.

Nowe wymagania mogą dotyczyć m.in. przedsiębiorców, którzy:

• wprowadzają produkty w opakowaniach,
• produkują lub projektują opakowania,
• zlecają wykonanie opakowań pod własną marką,
• importują towary w opakowaniach,
• sprzedają produkty do innych krajów Unii Europejskiej,
• prowadzą sprzedaż internetową,
• korzystają z platform marketplace,
• stosują opakowania transportowe, zbiorcze lub jednostkowe,
• uczestniczą w obrocie produktami opakowanymi,
• prowadzą działalność gastronomiczną, handlową, produkcyjną lub dystrybucyjną.

Zakres obowiązków zależy od rodzaju działalności, rodzaju stosowanych opakowań, modelu sprzedaży, skali działalności oraz rynku, na którym produkty są oferowane.

Przedsiębiorcy powinni przeanalizować przede wszystkim:

• jakie opakowania są stosowane w firmie,
• czy opakowania spełniają wymagania dotyczące recyklingu,
• czy opakowania zawierają substancje objęte ograniczeniami,
• czy firma wprowadza produkty w opakowaniach na rynek krajowy lub zagraniczny,
• czy powstają obowiązki rejestracyjne, ewidencyjne lub sprawozdawcze,
• czy konieczne będzie dostosowanie oznakowania,
• czy firma posiada wymaganą dokumentację techniczną,
• czy sprzedaż zagraniczna powoduje obowiązki EPR / ROP w innych krajach UE.

Część obowiązków będzie wdrażana etapami, dlatego warto odpowiednio wcześniej sprawdzić, czy nowe przepisy mogą mieć wpływ na prowadzoną działalność.

PPWR może wpłynąć na sposób projektowania, stosowania, oznakowania i dokumentowania opakowań. Może również powodować nowe lub rozszerzone obowiązki rejestracyjne, sprawozdawcze i organizacyjne.

Weryfikacja obowiązków pozwala lepiej przygotować się do zmian, ograniczyć ryzyko nieprawidłowości oraz uniknąć sytuacji, w której stosowane opakowania nie będą spełniały nowych wymagań.

PPWR wprowadza nowe podejście do opakowań i odpadów opakowaniowych. Dla przedsiębiorców może to oznaczać konieczność dokładniejszej analizy stosowanych opakowań, dokumentacji, oznakowania, możliwości recyklingu oraz obowiązków wynikających z wprowadzania produktów do obrotu.

Każde przedsiębiorstwo wymaga indywidualnej analizy, ponieważ zakres obowiązków może zależeć od rodzaju działalności, stosowanych opakowań, modelu sprzedaży oraz rynku, na którym oferowane są produkty.

Każde przedsiębiorstwo może podlegać innym wymaganiom, w zależności od rodzaju prowadzonej działalności, stosowanych opakowań, sposobu sprzedaży oraz rynku, na którym oferowane są produkty. Dlatego zakres obowiązków warto analizować indywidualnie.

W przypadku wątpliwości zapraszamy do kontaktu — pomożemy wyjaśnić, jakie obowiązki mogą dotyczyć Państwa firmy oraz na co zwrócić uwagę przy analizie wymagań środowiskowych.